ความหวังที่ไม่ได้ตั้งใจ..เรื่องราวของแมลงปอตัวหนึ่งจาก สปป.ลาว

Aj.Tai piyapong 

(PIYAPONG CHOTIPUNTU: cpiyapon@gmail.com)

น้ำตกตาดเยือง สปป.ลาว ในวันที่เราไปเที่ยว 30 ธันวาคม 2565

ผมยืนมองสายน้ำตกเยืองที่เทลงไปในหุบลึก ละอองน้ำฟุ้งซ่านอยู่กลางแดดจ้า เห็นคนตัวเล็ก ๆ ยืนชมความงามอยู่ริมแอ่งน้ำนั้น พาลนึกไปถึงน้ำตกห้วยหลวงในอุทยานแห่งชาติภูจองนายอยใประเทศไทยที่เคยไปเที่ยวเมื่อหลายปีก่อน น้ำตกสูงทั้งสองแห่งนี้มีสภาพแวดล้อมคล้ายคลึงและตั้งอยู่ในภูมิภาคเดียวกัน ผมมั่นใจได้เลยว่าจะต้องมี “แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำ”ที่ผมอยากเห็นเกาะอยู่บนหินสักก้อนในแอ่งน้ำนั้น มันเป็นแมลงปอที่ค่อนข้างหายากและสามารถพบในประเทศไทยได้ที่น้ำตกห้วยหลวง น้ำตกทั้งสองแห่งยังมีสิ่งที่เหมือนกันคือต้องไต่บันไดสูงชันลงไป แต่ด้วยคุณภาพของเข่าที่เป็นอุปสรรคต่อการปีนป่ายจึงได้แต่ยืนชื่นชมความงามของสายน้ำอยู่ห่าง ๆ

แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำ Euphaea decorata จากต่างประเทศ

ที่มา : https://www.flickr.com/photos/125879306@N07/27887466226

แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำ Euphaea decorata ที่พบครั้งแรกในประเทศไทย

โดยคุณ November Rain Rain

แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำ Euphaea decorata พบครั้งแรกในประเทศไทยที่น้ำตกธารสวรรค์ในจังหวัดอุบลราชธานี    คุณครูปอง  (November Rain Rain เพื่อนในกลุ่มแมลงปอของไทย) เล่าให้ฟังถึงวันที่พบแมลงปอชนิดนี้ว่า “ปองจำได้ว่าเดินผ่านป่าไผ่ไปเจอลำน้ำเล็ก ๆ ตอนนั้นพวกปองนั่งเล่นที่โขดหินกัน แล้วเจอตัวนี้ ตอนแรกนึกว่าเป็นน้ำตกสีดำแบบผันแปร เลยถ่ายกันมาเล่น ๆ แต่ก็เริ่มคิดว่าทำไมมันมีหลายตัว เลยคิดว่านิวประเทศแน่ ๆ” 

น้ำตกคอนพะเพ็งในวันที่เราไปเยือน 1 มกราคา 2566

ในช่วงปลายปี 2565 ต่อปีใหม่ 2566 ผมได้มีโอกาสเข้าไปเที่ยวลาวเป็นครั้งที่ 2 และเป็นลาวใต้ครั้งแรก เรานั่งรถทัวร์ค่าโดยสาร 800 บาทจากจังหวักอุบลราชธานีผ่านเข้า สปป.ลาวทางด่านช่องเม็ก ซึ่งเป็นด่านชายแดนที่เป็นเสมือนประตูสู่ประเทศเพื่อนบ้านที่มีความสำคัญจุดหนึ่ง เพราะเป็นเส้นทางสู่เมืองปากเซแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมของแขวงจำปาศักดิ์ ปากเซในวันนั้นยังคงสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของชาวลาวที่เรารู้สึกอบอุ่นเหมือนกับอยู่ในชนบทอีสานบ้านของตัวเอง จากเมืองปากเซเราเดินทางต่อไปยังน้ำตกคอนพะเพ็งและน้ำตกหลี่ผี น้ำตกที่แม่น้ำโขงทั้งสายไหลต่างระดับกันลงไปอย่างยิ่งใหญ่ตระการตา....และน้ำตกหลีผีนี่เองได้นำผมมาให้พบกับแมลงปอที่อยากเห็นมากที่สุดตัวหนึ่ง

ดอนคอนและสี่พันดอนในสาขาของแม่น้ำโขง

วันที่ 31 มกราคม 2565 วันสุดท้ายของปี เรานั่งเรือหางยาวข้ามลำน้ำโขงลัดเลาะสายน้ำสาขาไปยัง “บ้านดอนคอน” ที่ที่เราจะฉลองวันส่งท้ายปีเก่าในประเทศเพื่อนบ้านกันที่นี่ ดอนคอนเป็นดอนหนึ่งในกลุ่มสี่พันดอน  (สี่พันดอนคือ 4000 เกาะ) จากที่พักริมสายน้ำในบ้านดอนคอนเราเช่ารถตุ๊กๆ ตรงไปยังน้ำตกหลี่ผีที่เลื่องชื่อ 

น้าตกหลี่ผีที่ดอนคอน

จากสะพานไม้ข้ามลำธารเล็ก ๆ นำไปยังจุดชมน้ำตกหลี่ผี ผมได้เจอกับสิ่งหนึ่งที่หยุดผมไว้ทันทีโดยไม่สนใจกับเสียงน้ำตกที่ดังกระหึ่มอยู่เบื้องหน้า มันเป็นแมลงปอเข็มสีดำสองตัวเกาะอยู่ที่ปลายกิ่งไม้ริมธาร “แมลงปอนั้นเป็นแมลงปอเข็มลำตัวสีดำ มีปีกใสและมีแต้มดำขนาดใหญ่พาดอยู่กลางปีก” ผมขนลุกไปทั้งตัวแบบที่ฝรั่งชอบพูดว่า “I got chills all over my body” ความคิดเรื่องแมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำได้หายไปจากสมองตั้งแต่ออกมาจากน้ำตกเยือง แต่ตรงนั้น...ผมรีบนอนราบไปบนสะพานไม้แคบ ๆ ประทับกล้องบรรจงถ่ายรูปแมลงปอด้วยมือสั่นเทา นักท่องเที่ยวเดินผ่านไปผ่านมาแทบจะเหยียบไปบนหลัง ได้ยินหญิงสาวชาวลาวผู้หนึ่งพูดขึ้นว่า “แม้แต่แมลงปอตัวเล็ก ๆ ก็ยังมีความสำคัญ” ผมรู้สึกประทับใจต่อทัศนคติที่ดีต่อความเป็นปัจเจกของผู้อื่น ที่หาได้ยากจากคนในเมืองใหญ่

ลำธารเล็ก ๆ ที่พบแมลงปอ Euphaea sp. “แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำกำมะลอ”

อย่างไรก็ตามเมื่อส่งรูปให้คุณดิว (นพปฎล มากบุญ ผู้เชี่ยวชาญกลุ่มแมลงปอของไทย) ดูถึงทราบว่ามันไม่ใช่แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำ Euphaea ​ decorata            หากแต่เป็นแมลงปอที่ยังไม่สามารถระบุชนิดได้ เช่นเดียวกับแมลงปอตัวที่คุณนก (นพวรรณ บุปผชาติ เพื่อนในกลุ่มแมลงปอสตอรี่) พบที่น้ำตกห้วยหลวง คุณนกเล่าให้ฟังว่า “ ว่าด้วยแมลงปอเข็มน้ำตกสี..ดำๆ เมื่อ2-3 ปีที่แล้วไปตามแมลงปอตัวนี้ที่น้ำตกห้วยหลวง 3 ครั้งจนได้เจอ.. ครั้งนี้มาเที่ยวน้ำตกหลี่ผี เมื่อมีร่องน้ำเล็ก ๆ ด้วยความเคยชินก็อดมองหาแมลงปอไม่ได้ ก็ได้เจอกันอีกครั้งบนผืนแผ่นดินของลาว ครั้งแรกผู้เชี่ยวชาญID.ว่าเป็น Eupaea Decorata  แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำ แต่ภายหลังให้เป็น Euphaea sp.ไว้ก่อน”  

ถึงกระนั้นก็ตามผมยังประทับใจกับ “แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำกำมะลอ” ของผมตัวนั้นอยู่ดี ในบางเวลากับบางสิ่ง ของปลอมอาจจะน่าจดจำมากกว่าของจริงเป็นไหน ๆ

แมลงปอ Euphaea sp. “แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำกำมะลอ”

แมลงปอ Euphaea sp. “แมลงปอเข็มน้ำตกสีปีกคาดดำกำมะลอ”