ชาปีไหน: นกสวยแห่งเกาะสวรรค์ (the birds of the tropical paradise)

 Aj.Tai piyapong 

(PIYAPONG CHOTIPUNTU: cpiyapon@gmail.com)

Nicobar pigeon of Similan Islands, southern Thailand

Nicobar pigeon is a bird species with glittering plumage, with the unusual Thai name of “Cha Pe Nai” or translates to “tea of which year”.Nicobars are easy to find in zoos. They look beautiful, strange looking but lack charm when kept in captivity. Though, they look a bit exotic but commonly found on some islands of the Andaman sea. It is one of the birds that I have been longing to see. However, as a person who doesn't like the sea and doesn't like rolling on the boats. So it's still just a plan for long time. Finally that day has arrived when a friend from Switzerland came visiting and he asked for a trip Similan Islands, the tropical paradise homes to Nicobar pigeon.

เส้นทางผ่านป่ายาวไม่เกินร้อยเมตรไปสิ้นสุดตรงชายหาดอีกด้านหนึ่งของเกาะ สิมิลัน..เกาะสวรรค์งามราวกับเทพเนรมิตที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทุกมุมโลก เม็ดทรายละเอียดเนียนดาดไปบนชายหาดรองรับการเหยียบย่ำมาแล้วไม่รู้ว่าจะสักกี่หมื่นกี่พันเท้าแต่สะอาดเอี่ยมราวกับเกิดใหม่ จิกทะเลดอกใหญ่เกสรสีขาวฟูร่วงประดับอยู่บนผืนทราย น้ำเป็นสีครามยิ่งกว่าน้ำครามแช่เสื้อขาวของชุดนักเรียนในวัยเด็ก กลิ่นหอมของความบริสุทธิ์โชยชวนอยู่รอบกาย มันทำให้ผมลืมสิ่งที่กำลังตามหาไปชั่วขณะ…

เมื่อเรือแล่นเข้าเทียบชายหาดเกาะ 4 แสงแดดแผดจ้าสะท้อนเม็ดทรายที่ขาวโพลนจนตาพร่า เรือเอาผมไปปล่อยบนเกาะแล้วนำคนอื่น ๆ ออกไปดำน้ำตามจุดต่าง ๆ ที่จัดไว้ในโปรแกรม สำหรับคนที่รู้ว่าผมเรียนจบสาขาวิทยาศาสตร์ทางทะเลจะต้องเข้าใจว่าผมอยู่กับการดำน้ำมาหลายปีจนอิ่มตัว กว่าจะตกลงมาเที่ยวเกาะในครั้งนี้ได้ก็ด้วยสภาวะจำยอม และบนเกาะที่สวยงามแห่งนี้ผมไม่ได้แตะน้ำทำเลแม้แต่ปลายเล็บ ผมแค่มาตามหานกในใจของผมตัวหนึ่งเท่านั้น....

ชาปีไหน นกที่มีสีขนเลื่อมระยับจับตาแต่ชื่อแปลกประหลาดหาที่มาไม่ได้ นกชาปีไหนหาดูได้ง่ายตามสวนสัตว์ มันดูสวย หน้าตาประหลาดแต่ขาดสเน่ห์เมื่อถูกจับให้อยู่ในกรงขัง หลายคนคิดว่าเป็นนกที่มาจากต่างประเทศ แท้จริงแล้วมันพบได้ง่ายบนเกาะทางฝั่งอันดามัน เป็นนกที่ผมอยากเห็นมากที่สุดตัวหนึ่ง วางแผนมาเนิ่นนานว่าจะไป จะไป แต่ด้วยความที่เป็นคนไม่ค่อยชอบทะเลและไม่ชอบเดินทางด้วยเรือ จึงยังเป็นได้แค่แผนมาเนิ่นนาน แล้ววันหนึ่งเมื่อเพื่อนจากสวิสเซอร์แลนด์มาประเทศไทยและอยากจะไปเที่ยวเกาะสิมิลัน แผนการเดินทางตามหานกชาปีไหนจึงถูกรื้อฟื้นขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง...

นกชาปีไหนบนเกาะสิมิลัน

พอลงจากเรือผมเดินดุ่ย ๆ เข้าป่าไม่สนใจใคร เข้าไปตามทางเดินเล็ก ๆ ผ่านป่าชุ่มชื้นร่มรื่นด้วยไม้ใหญ่ดูสวยงาม เดินมาได้ครึ่งทางมองไปข้างหน้าเห็นนกตัวใหญ่เดินอยู่บนพื้นในระยะไกลตัวหนึ่ง ผมเดินตามไปห่างๆจนถึงกองใบไม้สีน้ำตาลและบนหินก้อนนั้น...นกที่สวยที่สุดตัวในพิภพตัวหนึ่ง “นกชาปีไหน” ผมอุทานชื่อนั้นอยู่ในใจซ้ำแล้วซ้ำเล่า สีเขียวเหลือบระยับบนแผ่นหลังสะท้อนขึ้นจับใบหน้า แววตาเป็นประกาย สร้อยคอยาวสยายคลุมไหล่ราวกับหญิงสาวชนเผ่า ผมกลั้นหายใจแล้วค่อยๆหย่อนกายอย่างเงียบกริบลงกับพื้นทราย... ณ ที่ตรงนั้น ที่ซึ่งขอบฟ้าเกาะสวรรค์ได้โอบครอบเข้ามาไว้เป็นของผมแต่เพียงผู้เดียว

แผนที่แสดงเขตกระจายพันธุ์ของนกชาปีไหน

นกชาปีไหน หรือ นกกะดง (Nicobar pigeon, Nicobar dove : Caloenas nicobarica) เป็นนกชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์นกพิราบและนกเขา (Columbidae) นับเป็นนกเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่ยังคงดำรงเผ่าพันธุ์อยู่ในสกุล Caloenas ในขณะที่ชนิดอื่น ๆ สูญพันธุ์ไปหมดแล้ว  โดยมีความใกล้ชิดกับนกโดโดที่สูญพันธุ์ไปแล้วด้วย นกชาปีไหน มีขนาดลำตัวเท่า ๆ กับไก่แจ้ มีขนาดเมื่อโตเต็มที่ประมาณ 40-41 เซนติเมตร มีลำตัวขนาดใหญ่ แต่มีหัวขนาดเล็กและมีเนื้อนูนเป็นตุ่มบริเวณจมูก ขนตามลำตัวเป็นสีเขียวเหลือบเทา ขนหางสีขาว แต่จะมีขนบริเวณคอห้อยยาวออกมาเหมือนสร้อยคอ ซึ่งขนนี้จะยาวขึ้นเมื่อนกมีอายุมากขึ้น นอกจากนี้ยังมีขาขนาดใหญ่แข็งแรง เพราะเป็นนกที่ชอบเดินหากินตามพื้น สีของมันน่าจะมีไว้เพื่อดึงดูดตัวเมีย นกชาปีไหน แม้จะเป็นนกที่หากินบนพื้นดินเป็นหลัก แต่ก็เป็นนกที่สามารถบินได้ มีรายงานว่าสามารถบินข้ามไปมาระหว่างเกาะต่าง ๆ ได้ เป็นนกที่หากตกใจจะบินหรือกระโดดขึ้นบนต้นไม้ และไม่ค่อยส่งเสียงร้องนัก นานครั้งจึงจะได้ยินเสียงร้องทีหนึ่ง นกชาปีไหนมี 2 ชนิดย่อยกระจายพันธุ์เฉพาะหมู่เกาะต่าง ๆ บริเวณทะเลอันดามันและอินโด-แปซิฟิก เช่น หมู่เกาะนิโคบาร์ หมู่เกาะอันดามัน หมู่เกาะโซโลมอนและปาเลา ในประเทศไทยจัดเป็นนกที่หาได้ยากมากชนิดหนึ่ง โดยจะอาศัยอยู่ในป่าดิบหรือป่าชายหาดของหมู่เกาะสิมิลัน หมู่เกาะสุรินทร์ หรือหมู่เกาะอ่างทอง รวมถึงอุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี เท่านั้น เป็นนกที่ถูกจัดให้เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักรราช 2535

นกชาปีไหน กินผลไม้ป่าที่สุกหล่นบนพื้น